Archief op schrijver

Wij zijn al weer over de helft van ons verblijf in Iran, een verblijf dat tot op heden goed is bevallen. Een goed moment om nog eens wat indrukken op te schrijven. WatersysteemEr mag dan wel bijna overal gebruik gemaakt worden van spaarlampen, van roetfilters op de auto’s heeft men kennelijk nog niet gehoord. Iran is erg stoffig en de smog is echt af en toe hinderlijk. Ik heb last van mijn neus, die zit vol stof en dat is niet echt prettig. Het is natuurlijk ook een gevolg van de droogte. Al is er in Iran – tenminste in de plaatsen waar wij geweest zijn – voldoende water. De Iraniers hebben een ingenieus waterwinsysteem dat dateert uit de oudheid en datzelfde systeem wordt nog steeds onderhouden: qanats. Water wordt opgevangen aan de voet van de bergen als de sneeuw smelt in het voorjaar en via een onderaards leidingsysteem geleid naar de dorpen en andere plaatsen waar het water nodig is. Ook zijn er natuurlijke bronnen, beekjes en rivieren.
Wij zijn nu in Keshan en hebben een ietwat vervallen hotel vlak bij de Fintuin. De bedden zijn schoon, de WC bril is gecapittioneerd en dat is een raar gevoel aan de billen. Ik durf niet zonder mijn slippers over de vloer te lopen, dit hotel heeft duidelijk betere tijden gekend en die betere tijden zijn niet nu! FintuinOver die Fintuin: het is vandaag vrijdag, de zondag van de moslims. Veel mensen zijn Teheran ontvlucht en brengen een bezoek aan de Fin tuinen. En dat doen ze in duidelijk andere kledij dan die waarmee door de week naar school en werk gegaan wordt. Vuurrode hoofddoeken, strakke jurkjes, driekwart mouwen, blote voeten in miniscule sandaaltjes, en de blote voeten in de rivier. Overigens is de Fin tuin duidelijk een bezienswaardigheid en dat niet alleen voor Nederlanders, het was er werkelijk stampvol. In de tuin bevindt zich een badhuis. In dit badhuis is ooit een vizier van de Shah Nadir Al Din vermoord. Nadat hij gevangen genomen was, werd aan hem gevraagd hoe hij wenste te sterven. Hij koos voor het doorsnijden van zijn slagaderen. Zijn misdaad: hij wilde vernieuwingen. Bij de plaats van de misdaad staat een dubbele rij van wel 100 meter, wij hebben het badhuis dus niet bezocht. Fintuin filmende meisjesFotograferen: gewoonlijk zijn het de toeristen die de locals filmen en fotograferen. Zo niet in Iran. Ik voel mij af en toe een beroemdheid. Overal wordt je – al dan niet openlijk – gefilmd en gefotografeerd, alsof ze nog nooit een buitenlander gezien hebben. Af en toe fotografeer ik terug en dat leidt tot grappige ontmoetingen. Helaas is hun engels vaak beperkt, net als mijn Farsi.
Ook filmen en fotograferen de Iraniers elkaar doorlopend. Het lijkt wel of iedere Iranier een filmcamera of digitaal fototoestel heeft. Zij die geen digitaal apparaat hebben beschikken wel over een Russische Zenit met telelens! Mobieltjes heeft ook iedereen hier en het lijkt wel als of er niet gefotografeerd er wel aldoor ge-smst wordt. Ook onze Gids Mansour, is doorlopend aan het sms’en. Hij is overigens een aardige man van 25.

Iraanse mannen en vrouwen zijn erg mooie mensen. Het zijn geen arabieren. Ook in gedrag, manieren verschillen zij sterk van de omringende landen. Het zijn afstammelingen van Elemieten en de oude perzen, aryans (arier is zo’n rot woord, maar dat is wel wat iranier, aryan, betekend).
De vrouwen zijn heel mooi met hun zwaar opgemaakte ogen en ook de mannen kunnen ermee door. De jongens hebben vaak opgekamde kapsels, strakke t-shirts en spijkerbroeken.

Het verkeer: dat is ook wel een paar regels waard. Ik weet niet of je in Iran rijles moet nemen en een rijbewijs moet halen. Als het zo is, zou je het niet zeggen. Iraniers zijn doldrieste verkeersvandalen! Als voetganger moet je heel goed uitkijken, het juiste moment zoeken en dan met ware doodsverachting oversteken. Zoiets als in Parijs, maar daar heb je zebra’s en die worden gerespecteerd, hier zijn het lastige strepen op de grond. Onze chauffeur is een kleine, slanke man, maar een beer in het verkeer. Altijd net even de bus schuiven voor een andere auto, ze zachtjes van de weghelft afdrukken (overigens dat doen de andere autorijders ook). Het is een georganiseerde chaos. Wij hebben nog geen ongelukken gezien, al hou je af en toe je hart vast. Maar op het laatste moment wordt er altijd ingehouden en loopt alles net goed af. Heerlijke pudding!Nog even over de hotels. Wij hebben over het algemeen prima hotels, met uitzondering van het huidige. Gisteren overigens lekker gegeten in een 5 sterren hotel, volgens onze gids het beste hotel in Iran, het Abbasi Hotel in Esfahan. Een voormalige caravanserail, prachtig gerestaureerd met een grote koele binnenplaats waar gegeten kan worden, koffie gedronken en gekletst. Natuurlijk voorzien van vijvers en fonteinen. Het eten was prima, een keur van Iraanse gerechten: een rijstpuddingkje met saffraan, kaneel, amandelen en pistachenoten vooraf, dolmas gevuld met rozijnen en rijst, gevulde aubergines met rijst, gehakt en kruiden, yoghurt met spinazie allemaal even lekker. Lekker etenTenslotte vandaag een liter rozenwater gekocht en mintwater. Nu kan ik thuis dough maken (yoghurt, zout, mintwater, koolzuurhoudend water, kruizemunt). De rozenwater is om Iraanse toetjes en ijs te kunnen maken.

Bruggen IsfahanGisteravond hebben we nog een van de beroemde bruggen van Esfahan bezocht. De Pol-e-Shahrestan, die gebouwd is in de 12e eeuw op de fundamenten van een nog veel oudere brug. Het is hier een drukte van belang met Iraniërs die hier de koelte opzoeken en een kopje thee drinken, of gewoon de toeristen en andere bezoekers bekijken. Want wij trekken wel veel bekijks! Altijd vriendelijk en belangstellend. Ik merk dat ik er een beetje moe van wordt, maar de mensen bedoelen het goed en willen gewoon weten waar wij vandaan komen en wat wij van hun land vinden. Iraanse studenten IsfahanZo kwamen wij deze meisjes tegen, studenten Duits aan de universiteit van Isfahan. Zij hadden de opdracht gekregen van hun docent om een gesprek aan te knopen met Duitse toeristen. Nadat wij uitgelegd hadden geen Duitsers te zijn, maar dat wij uit Nederland kwamen en ook Duits spraken, kwam aanvankelijk een hakkelig maar later een vlot gesprek tot stand. Wat vond ik van de plicht om een hoofddoek te dragen en de chador, het eten, het land en de mensen. Op de uitnodiging om thee te drinken konden we jammer genoeg niet ingaan, wij werden verwacht voor het diner in ons hotel. Volgende keer beter. Tot slot hebben zij een foto van ons, en wij een foto van hen gemaakt. Imam plein IsfahanVandaag voornamelijk rondgehangen in de buurt van het Imamplein met de Lotfolahmoskee, het Ali Quapu-paleis de Imammoskee en de bazaar. Maar eerst zijn we naar de Armeense wijk geweest en hebben daar de Vank Cathedraal en de Elisabethkerk bezocht.
ElisabethkerkShah Abbas de Grote had zich tot doel gesteld de grootste moskee en het mooiste plein van de wereld te bouwen. Hiervoor had hij de beste handwerkslieden nodig en wat doe je dan als machtige shah? Je deporteert een verzameling joodse handwerkslieden uit hun dorp Jolfa, maakt dat dorp met de grond gelijk en biedt ze nieuwe woonruimte aan in de omgeving van jouw bouwplaats. Dat noem je dan, “Nieuw Jolfa”. Zo sla je twee vliegen in een klap: je weet zeker dat niemand anders jouw handwerkslieden inpikt en kunt gebruik maken van hun diensten. Eerlijkheid gebied te zeggen dat er wel iets tegenover stond: ze kregen godsdienstvrijheid, hoefden geen belasting te betalen en niemand in het land mocht een Jood beledigen. Deed je dat toch dan kon je zwaar gestraft worden. Hierdoor is de shah er met hulp van zijn bouwmeester in geslaagd een werkelijk prachtig plein te creëren, een van de grootste in de wereld (na het plein van de Hemelse vrede in China). DSC06134 (Small)Aan de lange zijden van het plein staan de Sheik Lotfolah moskee, en er tegenover het Ali Quapu paleis. Aan de korte zijden bevinden zich de Quysarieh poort en de Imam Moskee, een moskee zonder minaretten omdat deze voor het exclusieve gebruik van de sjah was. In de bouwwerken is gebruik gemaakt van allerlei revolutionaire tijdbesparende technieken. De sjah was al een oud man toen hij met de bouw van de moskee begon, (ik dacht in de zestig) en hij wilde perse dat de bouw voltooid zou zijn voor zijn dood. Hij heeft dus zijn bouwmeester vreselijk op de kop gezeten. Het heeft er zelfs een keer toe geleid dat de bouwmeester en de sjah zo’n onenigheid kregen dat de bouwmeester vluchtte (de sjah had al twee zoons vermoord en een de ogen uitgestoken en de bouwmeester wilde niet dat lot ondergaan.) Later is de sjah tot inkeer gekomen en heeft hij water in de wijn gedaan en zijn ze alsnog tot een vergelijk gekomen. Het resultaat hebben wij bezocht. CatharinakerkDe Catharinakerk en de Vank Cathedraal zijn producten van de Armeense joden die de sjah had laten “verhuizen”. De fresco’s in de kerken zijn een vreemde mengeling van invloeden: Europees, Mongools, en Perzisch. Op dit moment wonen nog ongeveer 7000 joden in Jolfa, dat nu een wijk van Esfahan is. LunchHierna lunch, in een theehuis in de bazaar. Ab Gosht met brood en dough. Heerlijke dough, gemaakt van yoghurt, water met zout en kruiden. Voor het eerst vers met een grote klont ijs. Ab Gosht is een soort van puree met bouillon. het wordt gemaakt door groenten, aardappels en kruiden samen langzaam met vlees te laten stoven. Na zo een dag te hebben staan pruttelen worden de groenten uit de bouillon gevist en geprakt. Deze puree wordt naast de bouillon apart geserveerd met plat brood, Lavash. VrijdagsgebedHierna hebben we een bezoek aan de vrijdagsmoskee gebracht. Zoals ook op de foto te zien is waren er alleen een paar oude mannen. Zij hebben ons het gebruik uitgelegd van het gebedssteentje. Sjiïten bidden met het voorhoofd op een zeshoekig of rond steentje. De steentjes zijn gemaakt van de aarde onder de Kaaba in Mekka. Luxe steentjes zijn versierd met de gecalligrafeerde naam van Al lah, de goedkope zijn onversierd. Thee met zoetigheidTussendoor hebben we nog thee gedronken ter ere van Henk die zijn verjaardag vierde. Hij trakteerde op thee met honinggebak. Omdat bijna niemand van ons gezelschap het gebak echt wist te waarderen hebben Ruud en ik ons opgeofferd, en een extra portie soldaat gemaakt. Heerlijk! Tenslotte hebben wij de bazaar verkend. Helaas niets van onze gading kunnen vinden. Een heel groot voordeel van Iran, niet alleen is het goedkoop (een taxirit kost 75ct!), maar de verkopers proberen je niets aan te smeren, alleen bij de winkels rondom het Imamplein vormen een uitzondering op deze regel, maar zelfs dan gaat het allemaal erg gemoedelijk toe. De winkels die hadden wat ik zou willen hebben, waren gesloten. Siësta. Wij zijn daarom maar weer richting hotel gegaan, waar ik nu dit verhaal tik met naast mij een kop thee. Vanavond na het eten een nieuwe kans. Abbasi HotelWij hebben gegeten in het Luxe Abbasi Hotel. Het beste hotel van Isfahan. Het hotel heeft een heerlijke binnenplaats waar je lekker buiten kunt zitten. Morgen naar Kashan via Natanz en Abyaneh. Kashan is een oasestadje met prachtige koopmanshuizen. Wij blijven een dag is Kashan, daarna naar Hamadan, Kermanshah, Bisotun en Zanjan. Daarna naar Teheran en weer terug naar huis. Maar dat duurt gelukkig nog even.

Imam plein IsfahanVandaag hebben we een bezoek gebracht aan het Imamplein de Lotfohlah moskee en het Ali Quapu paleis.
Ali Lotfah Moskee IsfahanIk kan een ding met zekerheid zeggen: ik ben eigenlijk geen echte liefhebber van Islamitische kunst, maar de moskeeën in Iran zijn prachtig gedecoreerd. Hier staan de mooiste die ik gezien heb. Het plein is een juweel. Een groot vierkant plein met 2 moskeeën en een ontvangst paleis voor bezoekers van de sjah. Werkelijk prachtig.
Iraanse studenten IsfahanTijdens het bezoek leuke gesprekken gehad met Iraanse studenten. Daarna samen op de foto.
Tuinman IsfahanOp het plein een groot grasveld en bloemen perken die goed onderhouden worden. De tuinman knipte de loten van de rozen, de zon scheen volop, prachtig! Ik denk dat Isfahan de mooiste stad van Iran is die ik tot op heden gezien heb. Overal plantsoenen, bloemperken en fonteinen (aan water is duidelijk geen gebrek). De Iraniërs stellen ook altijd dezelfde vraag: welke stad vindt je de mooiste? Isfahan, kon ik van harte antwoorden. En welke is dan de tweede? Hierop heb ik Shiraz geantwoord. Het antwoord viel kennelijk is goede aarde en werd beantwoord met een brede lach en de opmerking dat Amsterdam, de stad van Ajax, ook niet mis is.
Mansour en SvenMansour Momeni, onze gids en Sven Standhardt, onze reis begeleider overleggen even. Onze gids heeft geprobeerd om voor ons wijn te organiseren. Ook al zeiden wij dat dit niet nodig is – wij vertonen nog geen ontwenningsverschijnselen – wil hij dat graag doen, al is dat niet geheel zonder eigen belang. Volgens mij vindt hij het geweldig om iets te doen dat eigenlijk verboden is. Voor zichzelf heeft hij een klein blikje met Arak kunnen scoren. Volgens onze reis begeleider, die de drank samen met hem, de chauffeur en diens hulpje opgemaakt heeft, waren ze na twee slokken eigenlijk al dronken. Dat is ook de doel van drinken hier. Het gaat niet om dat het lekker is, maar het effect! Over effect gesproken. Er zijn hier heel veel drugsgebruikers. Na 21.30 uur kan je volgens zeggen niet meer flaneren langs de rivier vanwege de grote aantallen druggebruikers die dan het terrein in bezit genomen hebben. Naast drugsgebruik schijnt ook Aids op te rukken. Al op het vliegveld werden we verwelkomd met de drie geboden ABC. A: Abstinece – onthouding, B: Be careful – wees voorzichtig en C- Condom: gebruik een condoom. Kennelijk worden ze hier dus niet gehinderd door domme ontkenning van het probleem.
DSC06174 (Small)Voor het overige is Iran een echte aanrader. het schijnt dat nu al 4000 Duitsers de weg hebben weten te vinden naar dit land en slechts 260 Nederlanders! Het land heeft maar een nadeel en dat zijn de kleding voorschriften, maar er staat veel tegenover. Veel te zien en het is onwaarschijnlijk goedkoop. Ik ben bang dat wij ons vakantiegeld dit keer niet op zullen maken of ik moet alsnog besluiten om een Perzisch tapijt te kopen.

Vandaag zijn we naar een tapijt pakhuis geweest. Prachtige tapijten gezien en ik wil best onze oude Afgaan vervangen voor een echt Perzisch nomaden kleed liefs een van de Quareshi. Prachtige kleden met geometrische motieven en gestileerde vogeltjes. Maar ja, die kosten voor een kleed van 2 x 3 m ongeveer 6000 euro van zijde. (120 knopen per cm) en ongeveer 2500 euro van wol met zijde. Een ramsj prijs als je het vergelijkt met de prijzen in Nederland. Ik heb nu hartzeer, want ik ben niet door de knieën gegaan. Ik hield mijzelf de hele tijd voor ogen dat ik vier katten heb en probeerde mij voor te stellen wat zij zouden doen met mijn mooie kleed. Dus geen Perzisch tapijt maar wel een nieuwe hoofddoek, een witte, voor 1,40! Met witte hoofddoek

DSC06075 (Small)Vandaag zijn we in Isfahan aangekomen. Een rit van maar liefst 500 KM. Weinig opwindend dus. Onderweg gestopt bij hetzelfde wegrestaurant als op de heenweg voor lunch. Dit keer hebben wij alleen sla, yoghurt en een flesje dough genomen. Van onze medereizigers begrepen wij dat dit een goede keus was. Het vlees is nog steeds even droog en de stoofpot was niet vers. DSC06086 (Small)Daarna verder in de bus met een tussenstop bij een verlaten dorp met een caravanserail. De caravanserail wordt gerenoveerd om later veranderd te worden in een hotel. Iran maakt werk van het toerisme. Schoon ToiletDaarna een een ruk door, alleen even afgestapt voor een plaspauze. De WC’s zijn schoon! Zelfs langs de weg. In het toilet nog les in Farsi gekregen van twee Iraanse dames. Todah Hafez, tot ziens. Niet dat zij Engels spraken of Nederlands, maar met gebaren kom je een heel eind. Thee met Iraans gezinThee gedronken langs de weg en een gesprek gehad met een Iraans gezin dat op weg was van Saoedi Arabië naar huis in Iran, voor een vakantie van 3 maanden. Zij – de vrouw – sprak perfect Engels. Haar man stond er trots bij te glimlachen. Dat is heel opvallend, in Iran spreken de vrouwen veel beter hun talen. Het schijnt ook zo te zijn dat er meer vrouwen op de universiteiten zitten dan mannen. De verhouding is ongeveer 70% vrouwen tegen 30% mannen! DSC00414 (Small)Nu dus aangekomen in zonnig Isfahan. Ons hotel staat tegenover de rivier en wij kijken uit op een fontein. Onze kamer is een suite, twee kamers plus badkamer en heeft drie bedden, een eenpersoons en een tweepersoons. Wel erg luxe. Internet is een dial-up verbinding via Irangate. Ik vermoed dat dit de reden is dat ik niet kan bloggen. Waarschijnlijk wordt Blogger geboycot. Nou ja, niets aan te doen. Door te mailen kan ik toch mijn dagboek bijhouden en later vul ik de mails wel aan met namen en plaatsen en foto’s.
Na een korte pauze gaan we om 18.00 uur een stadswandeling maken en de vele bruggen, waar Isfahan onder andere beroemd om is, bezichtigen. Daarna diner in het hotel en naar bed. Frans eten op zijn IraansDat doet mij er aan denken. Gisteren was het diner een memorabele gebeurtenis. Wij werden getracteerd op een Frans etentje. Ik had een “boeuf kordon blue”. het duurde even voor ik doorhad dat met boeuf kordon blue een cordon bleu bedoeld werd. Maar goed, de naam dekt de lading, want een cordon bleu is het niet. Het bleek een rolletje gaar vlees met een onbestemde vulling van, denk ik, feta en kruiden. Niet lekker! Het is de eerste keer dat ik mijn eten heb laten staan. De Perzische keuken is veel lekkerder! Nu vraag ik mij af – er waren ook Iraniers in het restaurant – zouden zij denken dat dit echt Frans eten is? Wat een misverstanden ontstaan dan!

DSCF0099 (Small)Vandaag het hoogtepunt van de reis tot nu toe. Persepolis. De resten van een paleisstad. Zo mag ik het wel noemen, het is een tamelijk uitgestrekt gebied waar de ruïnes zich bevinden. Ik heb voor het eerst mijn geheugenkaart helemaal vol geschoten, hetzelfde geldt voor Ruud. Het is moeilijk om precies te vertellen wat we gezien hebben, bas-reliëfs, beelden en zuilen. En puin, heel veel, puin.PersepolisPersepolis is gebouwd door Darius I (522-486 v.Chr.) en is uitgebreid door zijn opvolgers Xerxes I (486 – 465 v.Chr.), Artaxerxes I (465 – 423 v.Chr.) en Artaxerxes III (361 – 338 v.Chr.). Persepolis is vernietigd door Alexander de Grote. Het verhaal wil dat Alexander, als wraak voor de vernietiging van de Akropolis in Athene door Xerxes I, in een dronken bui, en op aanstichten van Thaïs, zijn “bevallige courtisane” de tapijten in de troonzaal in brand gestoken heeft. Hierna vatte het hele complex vlam. Persepolis is deze brand nooit meer te boven gekomen. Op sommige restanten is verkleuring als gevolg van roet nog steeds zichtbaar. PersepolisNa Persepolis bezochten we de rotsgraven van Naqsh-e-Rostam. Deze site die 5 kilometer van Persepolis af ligt, deed aan Petra denken. De gelijkenis zit hem in de graven die ook uitgehouwen zijn in de berg. Ook zijn hier, net als in Petra, bas-reliëfs uitgehakt waarvan sommige heel goed bewaard gebleven zijn.
DSC05990 (Small)Na het bezoek heb ik een ijsje gegeten en souvenirs gekocht. Het ijs was heel bijzonder want gemaakt van – volgens mij – rijst vermicelli die bevroren is en overgoten wordt met citroen siroop. Erg lekker! IJsNa de lunch: salade, soep, beefstew, rijst, yoghurt en watermeloen zijn we vertrokken voor een bezoek aan het graf van Hafez, de beroemde Perzische dichter. Aanvankelijk was hij begraven in een eenvoudig graf. Dit graf is later vervangen door een prachtig praalgraf van marmer in een fraaie tuin met bloemen en water. Op zijn marmeren kist is de tekst van een door hem zelf gekozen en gemaakt gedicht gebeiteld. Bij het graf hebben onze reisbegeleider Sven, en Mansour, onze gids, een gedicht van Hafez voorgedragen. In de winkel bij de tombe hebben wij een dichtbundel gekocht met verzen van beroemde Perzische dichters, o.a. Hafez, Saadi en Omar Khayam. Graf HafezHierna hebben we na een bezoek aan de Karim Khan Citadel gebracht, een burcht die vroeger een stadhuis was. Dikke muren en vier torens, op iedere hoek een. BurchtIn de burcht was een fototentoonstelling over Shiraz rond het begin van de vorige eeuw. Heel erg leuk om te zien. Gezin 1900Na aankomst in Shiraz hebben wij de Eram tuin bezocht. Een fraai staaltje van Perzische tuinarchitectuur. Een paleis met een rozentuin, water en bomen. EramtuinEn of het allemaal nog niet genoeg was, hebben we ook nog een bezoek aan de botanische tuinen gebracht. Deze tuin is heel anders dan bijvoorbeeld de botanische tuinen bij ons, het had meer van een park. Veel bomen, rozen en granaatappelbomen. Ook stonden vrijwel overal viooltjes, die je ook veel in de parken aantreft. Shiraz is echt een groene stad. Overal grasvelden, viooltjes, afrikaantjes, bomen en rozenstruiken. DSC00360 (Small)Daarna, het programma was nog niet afgelopen, een bezoek aan weer een moskee in de buurt van de bazaar. Deze moskee is beroemd vanwege de motieven van de tegels. Er zijn namelijk rode bloemen – klaprozen – in verwerkt wat ongebruikelijk is. BazaarTenslotte zijn we naar de bazaar geweest. Een leuke bazaar met kruiden, kleurige stoffen, snoep en suikerwaren en hebben we een bezoek aan een theehuis gebracht. Verkwikt zijn we terug naar de bus gelopen en zit ik nu weer achter de Pc te mailen omdat blogger weer niet bereikbaar is (censuur?).

Mijn Foto's

2017-05-19.jpg