Rutger Koopmans bliksemcarrière. De werkloze bankdirecteur wordt na één slecht rapport “verzorgingsstaatdeskundige” genoemd in De Telegraaf, dat is toch een hele prestatie. Met hem als vriend, heeft Ossel geen vijanden meer nodig. In de bewuste nota “Weg uit de Armoede” biedt Koopmans geen werkbare oplossingen, in het stuk van een paar weken geleden in het Parool ook niet en nu in De Telegraaf weer niets concreets. Of bewaard hij dat voor een vervolgopdracht (hij heeft immers een “sabbatical”?). Vandaag in De Telegraaf:

’Zo gaat het fout!’;
Frontale botsing tussen PvdA’ers om beste aanpak armoede in stad Wethouder weigerde confrontatie met expert ‘We moeten het bestrijden zoals we kanker en aids bestrijden’… …Oud-bankier Rutger Koopmans vindt dat de armoede in de stad te slap wordt bestreden en de focus moet komen te liggen op zelfredzaamheid van mensen. Wethouder Freek Ossel, die in Amsterdam wordt gezien als een van de grootste armoedespecialisten, is tot nu toe meer van het pappen en nathouden en lijkt te willen vasthouden aan het oude beleid.

Twee jaar geleden maakte verzorgingsstaatdeskundige Koopmans met een commissie zijn gedachten wereldkundig om de armoede in de stad aan te pakken, met als uitgangspunt alle Amsterdammers zicht op zelfontplooiing te bieden. Zijn boodschap werd niet gehoord. Sterker nog: toenmalig PvdA-burgemeester Cohen dook weg als Koopmans, sinds 1982 lid van de partij, opdoemde.

Gehoor
Sinds zijn nieuwe kritiek, twee maanden geleden, hebben Ossel en Koopmans elkaar niet meer gesproken. Ondertussen bleef Koopmans de discussie voeden. Maar tot nu toe krijgt hij meer gehoor bij de regeringspartijen dan bij zijn eigen PvdA.

Armoede is een serieus probleem in de stad. Maar liefst één op de vijf Amsterdammers leeft onder de armoedegrens. ,,We hebben goede dingen gedaan”, stelt Koopmans. ,,Maar de verzorgingsstaat heeft het maatschappelijk kapitaal van Nederland maar deels omgezet in economische waarde. Het is een misvatting dat armoede alleen kan worden opgelost met werk. Het is een misvatting dat je armoede met geld oplost. En het is een misvatting dat armoede er altijd zal zijn. Het beproefde recept is uitgewerkt. In Amsterdam valt nog steeds één op de vijf mensen buiten de boot. Die mensen renderen niet. Dus moeten we het recept gaan vernieuwen.”

Hoe doen we dat dan? Met het wegbezuinigen van ambtenaren en het opheffen van de instellingen voor maatschappelijke dienstverlening zoals in het Parool artikel? Lijkt me niet. Volgens mij wordt de groep armen dan alleen maar groter, hoe dan wel?

Geld in de vorm van een uitkering naar burgers werpen, is al lang niet meer de oplossing. ,,Armoede gaat niet alleen over geld, maar ook over eigenwaarde. Daar moeten we aan gaan werken.” Er is volgens Koopmans een woud van regelingen in de stad voor uitkeringstrekkers. ,,Geen van die regelingen is fout”, bezweert hij. ,,Maar ze helpen niet om de armoede in de stad te bestrijden. De gemeente is tot nu toe altijd gericht geweest op het uitvoeren van regelingen en niet op het bestrijden van armoede en het creëren van structurele oplossingen. Maar je kunt als stad veel meer doen om de sociale omgeving te versterken. Alle regelingen zijn pleisters. Ze helpen even, maar je geneest de wond er niet mee.”

Dat vonden de bestuurders sociaal. Denk aan de vele wao’ers en de wajongers. Die mensen hebben we voor de rest van hun leven gebrandmerkt. De groep inproductieven is keer op keer groter geworden. We hebben repressief beleid gevoerd. Laten we dat eens omdraaien. Iedereen heeft een verplichting om zijn talent te ontwikkelen. Laten we onze regeringsbijdrage daarop richten. Nu hebben we een leger van inactieve nuttelozen in het land. Maar mensen met een uitkering moeten zich ook nuttig maken en vooral: nuttig voelen.”

Ik begin m te snappen: werkverschaffing? Verplicht vrijwilligerswerk?

Het verstrekken van een uitkering maakt mensen niet minder arm. Het is bedoeld om te helpen, maar het wordt al snel een aangeleerde hulpeloosheid. Dat is het effect van deze geldelijke steun. In een nieuwe verzorgingsstaat moet alles op ontplooiing komen te liggen. Die moet erop gericht zijn om mensen naar zichzelf toe productief te maken. Het is echt niet zo dat uitkeringstrekkers genieten van weelde.”

Dat klopt. Als je de ziektecijfers en die van de gemiddelde levensduur bekijkt van “arme” mensen, dan wordt meteen duidelijk dat een uitkering niet gezond is. Maar wat dan wel, ik kan er alleen maar naar raden, al begint zich een donkerbruin vermoeden af te tekenen.

Koopmans’ handen jeuken om aan de slag te gaan. ,,Als ik burgemeester was, zou ik doorbraakprojecten creëren. Dwing jezelf een nieuwe methodiek te vinden om armoede uit te roeien. Stel je op het standpunt dat er geen armoede hoeft te zijn in deze stad. Het hoeft niet. Echt niet. Er zijn middelen zat. Zelfredzaamheid is echt het kernwoord. We moeten armoede bestrijden zoals we kanker en aids bestrijden. Vroeger wilden mensen naar de maan. Lukt nooit, werd er toen gezegd. Maar toen het doel werd gesteld om serieus naar de maan te gaan, was het binnen tien jaar gebeurd. Je moet dus compromisloos zijn om dingen te bereiken. Ook om armoede op te lossen.”

Zo gaat de heer Koopmans nog even door.

Ik zie veel bestuurlijk gedrag en weinig leiderschap. Besturen is de feiten nemen zoals ze zijn en er het beste van maken. Maar leiderschap is: doelen stellen en krachten mobiliseren om dat te bereiken. En er moet nu een leider opstaan. Bestuurders zeggen dat armoede een gegeven is. Waarom dan? Hebben we daarvoor gekozen dan? Nee toch

Intussen wordt Koopmans al voor dissident uitgemaakt. Ik ben geen lid van de PvdA en kan dus ook niet de waarde van deze opmerking inschatten, maar de betiteling lijkt mij onjuist. In tegendeel, ik geloof dat er wel degelijk naar Rutger Koopmans geluisterd is. Hoe versterk je dat gevoel van eigenwaarde waar Rutger Koopmans het over heeft als je geen geld hebt voor de basisbehoeften, als je geen werk hebt, en telkens afgewezen wordt bij sollicitaties? Je kan armoede niet weg denken, wel weg werken en dat is jammer genoeg niet voor iedereen weggelegd.

De dissident roept zijn eigen partij op tot actie over te gaan. ,,De leiders van de partij, landelijk en in Amsterdam, moeten van hun bestuurlijke stoel af. Bestuurders schieten in een bestuurlijke kramp als het over de herziening van de verzorgingsstaat gaat en willen het probleem steeds over de volgende verkiezingen heen tillen. Vervolgens gaat men door op de oude voet. Maar als we welvaart voor iedereen willen creëren, moeten we een stad willen waarin ieders talent tot uiting kan komen. Want het gaat om het rendement van het totale maatschappelijke kapitaal. Dat is sociaal en economisch het mooiste. En zeg nou zelf: we zien met zijn allen toch liever belastingbetalers dan uitkeringstrekkers.”

Zoals al eerder gezegd. Ik vind het prachtig klinken. Ik zou het nog mooier vinden als Rutger Koopmans duidelijk aangeeft hoe hij ieders talent tot uiting wil laten komen.

Reageren gesloten.

Mijn Foto's

Huiswijn